RAPORU HAZIRLAYAN

1. YÖNETİCİ ÖZETİ.

2. PROJENİN AMACI VE KAPSAMI.

3. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA STRATEJİSİ.

4. HAMMADDE ETÜDÜ..

5. YER SEÇİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ.

6. TEKNİK ETÜDLER VE MÜHENDİSLİK..

6.1. Proje Kapasitesinin Belirlenmesi

6.2. Üretim Tekniğinin Özellikleri ve Üretim Prosesi

6.3. Sürü Projeksiyonu.

6.4. Makine ve Donanımın Belirlenmesi

6.5. İnşaat İşleri

7. ORGANİZASYON VE İNSAN KAYNAKLARI.

8. SABİT YATIRIM TUTARI.

8.1. Arazi bedeli

8.2. Sabit Yatırım..

8.3. İşletme Sermayesi

9. İŞLETME GELİR VE GİDERLERİ.

9.1. İşletme Giderlerinin Hesaplanması

9.2. Proje Gelirlerinin Hesaplanması

10. UYGULAMA PROGRAMI.

11. MALİ ANALİZ.

11.1. Hesaplamalarda Kullanılan Varsayımlar.

11.2. Projenin Finansmanı ve Finansal Analiz.

11.3. Nakit Akım Tabloları ve Ticari Karlılık Göstergeleri

12. EKONOMİK ANALİZ.

13. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME..

MALİ ANALİZ TABLOLARI.

1. YÖNETİCİ ÖZETİ          

1.1. PROJENİN ADI VE TANITIMI 

 Bu proje kapsamında özel sektör tarafından besi sığırcılığı yapılması incelenmektedir. Besi sığırcılığı yapacak işletmeler 50 baş besi sığırına göre hazırlanmıştır. Talep analizi ve yer tespiti kısmında ise Ardahan ilinde benzer işletme kurulacak yerlerin sayısı 50 olarak tespit edilmiştir. Söz konusu 50 işletmenin tamamı birbirinin benzeri olduğundan bu rapor sadece birisi için hazırlanmıştır. Proje özelde Bayburt, genelde Doğu Anadolu Bölgesi’nde uygulanabilecek nitelikte olup, benzer işletmelerin kurulup çalıştırılmasıyla bölgesel kalkınmaya katkıda bulunacaktır.

• 1.1.1. KURULUŞ YERİ                                                        : BAYBURT
• 1.1.2. KAPASİTESİ                                                              : 50 Baş besi sığırı
• 1.1.3.TOPLAM YATIRIM TUTARI:

1.       Sabit Yatırım                                                               :   33.446 $
2.       İşletme Sermayesi                                                       :   84.608 $
3.       Yatırım Dönemi Faizleri                                               :   -
4.       Toplam                                                                       : 118.054 $

• 1.1.4. ÖNGÖRÜLEN FİNANSMAN KAYNAKLARI        : % 45 Özkaynak
• 1.1.5. YATIRIM SÜRESİ                                                      :  1 Yıl
• 1.1.6. FAYDALI ÖMRÜ                                                       : 20 yıl
• 1.1.7. PROJENİN TAM KAPASİTEDE YILLIK:

1.     -İşletme Gelirleri                                                         : 102.031 $
2.     -İşletme Giderleri                                                        :   85.943 $
3.     -Brüt Nakit Farkı                                                        :   16.088 $

1.1.8. YILLAR İTİBARIYLA KAPASİTE KULLANIM ORANLARI (%)

Her Yıl Tam Kapasitede Çalışacaktır.

İlde entansif  üretime model oluşturacak ve entegre üretim gerçekleştirecek bir sistemin kurulması ile, öncelikle aile tipi işletmecilikten kurtulup pazara dönük besi sığırcılığı işletmesi haline getirilmesi  projenin ana amacını oluşturmaktadır. Nitekim AB ülkelerinde 1973-1985 yılları arasında sektördeki işletme sayısı %44 dolayında azalmış, buna karşılık aynı sürede besi sığırcılığı işletmelerinde işletme başına isabet eden ortalama sığır sayısı % 50 oranında artmıştır.

Bu proje kapsamında en az 50 baş kültür ırkı veya melezi kapasiteli ve en az 50 adet besi sığır işletmesi kurulması planlanmıştır.

Besi işletmecilerinin girdi fiyatlarını düşürecek ve pazarlama kolaylığı sağlayacak bir entegre firma, projenin gerçekleşmesi ve yürütülmesinde öncülük edecektir. Bu firmayla besi işletmecileri karşılıklı menfaatlerini de gözetecek bir sözleşme ile iş birliğine gideceklerdir. Firmaya ait et entegre tesisleri ile yem fabrikalarının ekonomik kapasitede çalışabilmeleri ve besi işletmecilerinin de yeterli düzeyde gelir sağlayabilmeleri için en az 50 baş kapasiteli 50 veya daha fazla besi işletmesi kurulacaktır.  Proje sahibi firma, besicilere kaliteli yem sağlarken, kasaplık hayvanlarını yerinde alarak onlara pazar kolaylığı sağlayacaktır. Besiciler de firmanın talep ettiği besi hayvanını firmaya temin etmiş olacaktır.

Bu faaliyetten hayvan yetiştiricileri girdileri ucuza temin edilen ve pazarlama imkanları olan ve modern tesislerde hijyenik ve çağın gerektirdiği modelle hayvancılık yapacaklar. Bu sayede geleneksel küçük aile tipi işletmelerden kurtulacaklar. Hayvan yemi yetiştiren çiftçilerin ürünlerinin daha iyi değerlendirilmesi ile gelirleri artacak, böylece VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında da hedeflenildiği gibi, toplam ziraat içinde yem bitkileri üretim miktarı artacaktır. Hayvansal ürünleri işleyen ve yem üreten fabrikaların faal kapasiteleri artacak ve ülke ekonomisine sağlayacakları katma değer artacaktır. Nakliyeciler, sağlık hizmeti sunan  sektör vb. ilave gelir sağlayacaklardır. Ayrıca devlet vergi geliri sağlayacak, tüketiciler de hem kaliteli ve hem de daha ucuz hayvansal gıda tüketeceklerdir.

Projenin hayata geçirilmesiyle aşağıdaki faydalar sağlanacaktır;

1.      Hayvancılık sektörünün geliştirilmesi ile, kısa dönemde ekonominin yaşadığı istihdam sorununun çözülmesi,
2.       Entansif  hayvancılık ile model işletmeler oluşturup önce ilde sonra Bölge’de bu tip sığırcılık işletmelerinin yaygınlaştırılması,
3.       Et üretiminin artırılması dolayısıyla çiftçi gelirinde artış sağlanması,
4.       Modern hayvancılık tekniklerinin uygulanabilir hale gelmesi,
5.       Çiftçinin genetik kabiliyeti yüksek kültür ırkı veya melezi hayvan kullanarak entansif sığır besisi yapması,
6.       Bu işletmelerin çiftçi birlikleri çatısı altında toplanıp, çiftçilerimizin örgütlü yapıya kavuşturulması,
7.       Bitkisel üretimdeki esas gayenin gelişmiş ülkelerde olduğu gibi hayvansal üretimi artırmak olduğunun çiftçilerimiz tarafından uygulamalı olarak görülmesi,
8.       İlimizde % 24 olan yem bitkileri ekim alanının, kurulacak bu işletmeler ve organizasyonlar öncülüğünde daha yüksek değerlere çıkarılması,
9.       Yurt içi hayvancılık kredilerinin ilde yeterince kullanılmasının sağlanması.

3. PAZAR ARAŞTIRMASI VE PAZARLAMA STRATEJİSİ

Bayburt’ta il nüfusunun büyük çoğunluğu tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. İlin meraları büyük baş hayvanların entansif olarak beslenmesi  için uygun olmamakla birlikte, tarım arazisinin %50’ sinden fazlasının sulanabilir yapıda olması ve buna bağlı olarak kültür yem bitkisi ekim alanlarının fazlalığı (tarla arazisinin % 25’i) meraların verimsizliğinden kaynaklanan dezavantajı ortadan kaldırmaktadır. Çayır meraya bağlı yapılan besiciliğe oranla kültür yembitkilerine bağlı besicilikte, entansif besiciliğe geçiş daha kolay olmaktadır. Bu nedenle şartlar Bayburt’a entansif  besiciliği teşvik etmiştir. Entansif  besicilikte de kültür veya kültür melezi ırkların besiye alınması daha cazip olmaktadır. Zira verimlilikleri daha yüksektir. Nitekim ildeki kültür ırkı ve melezlerin oranı, mevcut sığır varlığının % 80’lerine ulaşmıştır. Bu durum hayvan başına et verim ağırlıklarına bakıldığında daha net görmek mümkündür. Nitekim sığırlarda hayvan başına et verimi Türkiye’de 159,3 kg/baş ve Bölge’de 148,1 kg/baş iken Bayburt ilinde 170,6 kg/baştır. Birim hayvan başına et verimi bakımından Bayburt ilinin net üstünlüğü gözlenmektedir. Söz konusu durum aynı zamanda  Bayburt halkının sığır besiciliği işletmeciliğine eğilimli olduğunu, hatta deneyimli olduğunu da göstermektedir.

Hayvan başına elde edilen et üretimi bakımından Türkiye ortalaması üzerinde üretim yapan Bayburt ilinde bir karma yem fabrikası bulunmakta, kesimhane ve et işletme tesisi bulunmamaktadır. İlde besicilik, ilin et ihtiyacını karşılamak için yapılmaktadır. İhtiyaç fazlası canlı hayvan olarak diğer illere sevk edilmektedir. Diğer bir deyişle besi ağırlığına gelmiş hayvanlar ya kasaplara ya da hayvan toplayıcılarına satılmaktadır. Söz konusu ilkel pazarlama sistemi, besi sığırcılığının önünde en önemli engel oluşturmaktadır. Çünkü ilde yetiştirilen besi sığırlarının yerinde kesilip işlenmiş ürün haline getirilmeyip, canlı olarak büyük şehirlere sevk edilmesi bir taraftan pazarlama maliyetini artırırken, diğer taraftan  vurma ve çarpmaya bağlı olarak etlerde önemli ölçüde kayıp oluşturmaktadır. Yine transport stresinin hayvanlar üzerinde yaptığı etkiye bağlı olarak  fire artmakta randıman düşmektedir.

İç piyasa dengelerini  düzenlemek ve et ihtiyacını gidermek amacıyla yapılan kasaplık canlı hayvan ithalatı, uzun süre devam etmesine karşın amacına ulaşamamıştır. Önce bakanlık tarafından başlatılan ve daha sonra özel şirketler tarafından yürütülen canlı hayvan ithalatı uygulaması; yeterli kontrol ve denetim yapılmaması ve kredilendirme dağıtım yönetimi ve şartlarının yetersizliği gibi nedenlerle, ülke hayvancılığına beklenen faydayı sağlamamıştır. Netice itibarıyla Bölge ve ülke yetiştiricileri mağdur olmuş ve ülke ekonomisi önemli ölçüde zarara uğramıştır.

Nitekim FAO verilerine göre, canlı hayvan ve et ithalatının serbest olduğu 1995 yılında Türkiye’ye 69.211.000 $’lık ithalat gerçekleştirilmiş ve yılda 182.077 baş hayvan kesilmiştir. Buna karşılık, 1997 yılında ithalatın sınırlandırılması ile ancak, 395.000 $’lık ithalat gerçekleştirilmiş ve o yıl Türkiye’de 2.382.340 baş hayvan kesimi yapılmıştır. Bu da ithalat politikasının yanlışlığından ülke sığır besiciliğinin ne denli zarara uğratıldığını net bir şekilde göstermektedir. Bu yanlış politikaların temel nedeni de, sığır besicilerinin kendi geleceklerini tayin edebilecek örgütlü yapıya sahip olmamalarından kaynaklanmaktadır. Tarımsal Kalkınma ve Tarım Kredi Kooperatifleri gibi organizasyonlar da,  kısmi yem kredisi vermekten fazla ileri gidemeyen bir faaliyet göstermektedirler.

Verimli üretim projeksiyonları, etkin pazarlama sistemleri ve ülkede sığır besiciliğine ilişkin geliştirilen politikalar üzerinde yaptırımı olan bir örgütlenmeye gidilmelidir. Günümüze kadar besiciliğin gelişmemesi ise, tamamen organizasyon yetersizliğinden ileri gelmektedir. Organizeli olmayan üretimlerde, bir taraftan girdilerin daha pahalı olması nedeniyle üretim pahalıya yapılmakta, diğer taraftan maliyeti yüksek ve etkisiz bir pazarlama yapılmaktadır. Bu da işletmecilerin karlılığını düşürmektedir. Buna bağlı olarak da besi işletmeleri, aile tipi işletmeciliğin dışına çıkamamaktadır. Pazarlama işi de il kasaplarının ve hayvan toplayan hayvan tüccarlarının vicdanına terk edilmektedir.

Bu proje başta Bayburt ili olmak üzere besi sığırı yetiştiricileri ile  gıda ve yem sanayiine sahip firmalar ve bitkisel üretim yapan çiftçileri bir araya getirip, karşılıklı menfaatleri doğrultusunda sözleşme yapmalarını sağlayacaktır. Diğer bir adı ile sözleşmeli hayvancılık modeli ile daha ucuz yem, daha ucuz kırmızı et ve mamulü elde edilirken, işlenmiş ürünlerle de, daha geniş bir pazara hitap eden önemli bir sektör ortaya çıkacaktır. Sözleşmeli hayvancılık; hayvan yetiştiricileri, bitkisel üretim yapan çiftçiler, imalat sanayiinde belli bir alt yapıya sahip firmalar ve üretici birlikleri arasında yapılan antlaşmalar ile yapılacaktır. Söz konusu bu oluşumla, birim ürününün üretim maliyeti gelişmiş ülkeler ile aynı düzeye çekilmeye çalışılacaktır. Devlet gelişmiş ülkelerin uyguladığı ithalat ve ihracat politikalarını Türk üreticisi için de uygulamalıdır. Söz konusu işbirliği oluşturulduğu takdirde Bayburt ve tüm Bölge’de sığır besiciliği daha cazip hale gelecek, böylece et ürünleri, ithalat ürünleri içinde değil, ihracat ürünleri arasında yer alacaktır.